Nalatenschap of erfenis - BeforeYouGo.be
aangifte nalatenschap of erfenis

Nalatenschap of erfenis

Een nalatenschap of erfenis is het geheel van bezittingen én schulden die een overleden persoon achterlaat. Het is pas nadat iemand officieel overleden is verklaard dat er sprake kan zijn van een erfenis. Voor deze periode kan niemand zijn rechten uitoefenen op een potentieel erfdeel. Kinderen kunnen zich bijvoorbeeld niet verzetten tegen schenkingen die hun ouders doen zolang ze in leven zijn. Het is ook niet mogelijk de schulden te verwerpen van iemand van wie men zal erven zolang die persoon nog in leven is.

In deze rubriek gaan we dieper in op de aangifte van nalatenschap en de verschillende erfenissituaties.

Erfenis verdeling Aangifte nalatenschap
Wie kan erven en hoe wordt de
erfenis verdeeld?

Schema Erfenis verdeling
Wat gebeurt er met de nalatenschap als iemand overlijdt?

Schema Aangifte nalatenschap

De vier gouden regels

Als de overledene in zijn/haar testament zijn/haar nalatenschap niet zelf regelde, zijn de regels van de wettelijke erfopvolging van toepassing:

Regel 1: de regel van de orde

De wetgever verdeelt in eerste instantie de familieleden in groepen (orden). Het is een rangschikking volgens orde van voorrang, die bepaalt wie voor de erfenis in aanmerking komt.

Regel 2: de regel van de graad

Een voorafgaande orde sluit een volgende orde uit (de regel van de prioriteit van de orde). Maar niet iedereen die in de nuttige orde (groep) staat, zal ook effectief erven. Alleen wie binnen de orde het dichtst bij de overledene staat, zal erven.

Regel 3: regel van de plaatsvervulling

Soms gebeurt het dat een erfgenaam zelf al overleden is. In dat geval nemen zijn afstammelingen zijn plaats in.

Regel 4: regel van de ‘kloving’

Als de overledene geen naaste afstammelingen nalaat, treedt een bijzonder mechanisme in werking dat de nalatenschap verdeelt in twee gelijke delen tussen vaders en moeders kant.

Wanneer je geen schenking hebt gedaan of testament hebt gemaakt, wijst de wet zelf de erfgenamen aan. De wetgever heeft een rangschikking opgemaakt en de erfgenamen opgedeeld in vier orden volgens bloedverwantschap:

1. alle afstammelingen - kinderen, kleinkinderen, achterkleinkinderen
2. de ouders van de overledene samen met broers, zusters en/of de afstammelingen van deze laatste
3. alle bloedverwanten in de opgaande lijn - de ouders als de overledene geen broers, zusters of hun afstammelingen nalaat, grootouders
4. de bloedverwanten in de zijlijn, andere dan broers en zusters en hun afstammelingen - ooms, tantes, neven, nichten, ...

Een hogere orde sluit de lagere steeds uit. Binnen de orde zal de graad bepalen of je al dan niet erft. De voorrangsregels van orde en graad moeten samen worden toegepast. De graad wordt bepaald door de optelling van het aantal generaties tussen de overledene en zijn bloedverwant.

Zo is er tussen de ouders en hun kinderen een generatie. Zij staan dus tot elkaar in de eerste graad.

Tussen ouders en kleinkinderen zijn er twee generaties. Zij staan dus in de tweede graad.

Als de overledene en zijn bloedverwant niet rechtstreeks van elkaar afstammen, wordt geteld via de gemeenschappelijke stamouder. Zo staan twee neven tegenover elkaar in de vierde graad. Tussen hen zijn er immers vier generaties. Er wordt geteld via de ouders en grootouders (gemeenschappelijke stam).

Broer en zus verhouden zich bv. tot elkaar in de tweede graad. Want: van broer tot vader = 1 graad, vervolgens van vader tot zus = 2de graad.

Om binnen het kader van de wettelijke erfopvolging te erven, mag een bloedverwant zich ten hoogste in de vierde graad bevinden. Tenzij je bij plaatsvervulling opkomt.

Kinderen kunnen wel in de plaats, graad en rechten komen van vooroverleden ouders. Dit gebeurt door het mechanisme van de plaatsvervulling. Je kan alleen de plaats innemen van een voorvader die gestorven is. Plaatsvervulling is niet mogelijk als de voorvader nog leeft, en de nalatenschap bijvoorbeeld heeft verworpen.

Cookie disclaimer: Deze website maakt gebruik van cookies om u de beste bezoekerservaring te geven. Lees hier meer over in onze privacy policy.

Gelieve onze cookies te aanvaarden.

Aanvaarden Sluiten