Groen begraven en cremeren - BeforeYouGo.be

Groen begraven en cremeren

Kunnen we onze overleden dierbaren op een 'groene' manier een laatste bestemming geven? Dat is mogelijk en mede dankzij het broeikaseffect gaan steden en gemeenten steeds meer op zoek naar milieuvriendelijke manieren om mensen te begraven of cremeren. 

Is de klassieke manier van begraven in een doodskist een milieuvriendelijke manier voor de laatste rustplaats van een dierbare? Een moeilijke vraag omdat er nog maar weinig onderzoek is gedaan naar de verontreiniging van de bodem in en rond begraafplaatsen.

Boyd DentEentje die het wel gedaan heeft, is de Australische geoloog Boyd Dent van de universiteit van Sydney. Hij onderzocht de effecten van begraafplaatsen op de kwaliteit van het grondwater en het milieu. Hij nam watermonsters op negen verschillende begraafplaatsen van steden in Australië.

En wat bleek? Kerkhoven zijn eigenlijk heel schone en zuivere plaatsen. De ondergrond is  niet abnormaal verontreinigd en de resten van stoffelijke overschotten blijken letterlijk tot stof te zijn vergaan. De onderzoeker geeft nog wel mee dat begraafplaatsen dichtbij water moeten vermeden worden. De (lokale) overheid richt dus best geen kerkhof in naast moerasland, vijvers, natuurlijke meren of plaatsen waar de grondwaterspiegel nogal snel stijgt en daalt of onderhevig zijn aan erosie of overstroming.

Milieuvriendelijk begraven is echter geen sinecure. Zo mag je niet zomaar alle dierbare voorwerpen in een doodskist bij het stoffelijk overschot van de overledene leggen. Enkel voorwerpen die op een natuurlijke manier vergaan, mogen mee in de kist. Dat geldt dus ook voor de kledij: schoenen, brillen, panty’s en stalen of plastic knopen zijn dus ook bij wet verboden. Dit omdat ze de natuurlijke ontbinding van de overledene verhinderen.

Crematorium ZemstOp een milieuvriendelijke manier cremeren bestaat jammer genoeg niet. Wat crematoria wel kunnen doen, is de CO2-uitstoot van hun crematieovens tot een minimum beperken. De meeste nieuwe crematoria zijn uitgerust met crematieovens die voorzien zijn van heel moderne filterinstallaties. Deze filters worden regelmatig vervangen en voldoen aan zeer strenge eisen om het milieu zo weinig mogelijk te belasten.

Crematie kost energie en is op dat vlak is het dus ook niet zo milieuvriendelijk. Er zijn immers grondstoffen nodig om het stoffelijk overschot te verbranden. Wat je wel kan doen om de impact van een crematie op de natuur zo laag mogelijk te houden:

  • kies voor een milieuvriendelijke kist
  • kies een crematorium dat voorzien is van de nieuwste filters
  • denk aan de afstand tussen het crematorium en de eindbestemming van de as

Cryomeren is het vriesdrogen van overleden personen zodat er niets meer overblijft dan een reukloos poeder. Cryomeren is uitgevonden door het Zweedse bedrijf Promessa Organic. Het cryomatieproces bestaat uit 6 stappen:

  1. Het stoffelijk overschot wordt 10 dagen gekoeld tot -18 graden Celsius.
  2. Het stoffelijk overschot en de doodskist worden ondergedompeld in vloeibare stikstof (-196 graden Celsius), waardoor het geheel broos wordt.
  3. De kist wordt op een trilplaat gezet, waardoor het geheel uiteenvalt in kleine stukjes of poederdeeltjes.
  4. De 25 tot 30 kilo poeder die overblijft wordt gedroogd. Kwik en resten van chirurgische metalen worden magnetisch verwijderd.
  5. Het reukloze poeder gaat in een kleine kist van bijvoorbeeld aardappel- of maïszetmeel (weer zeer milieuvriendelijk)
  6. Dit kistje wordt in een ondiep graf begraven, zodat er zuurstof bij kan komen. Binnen zes tot twaalf maanden zijn de resten omgezet in compost.

En om het proces helemaal milieuvriendelijk te maken, stelt Promessa Organic voor om een boom of struik op het graf te planten, die de compost opneemt.

Het cryomeren lijkt dus een aardig groen alternatief. Het zou minder vervuilend zijn dan crematie omdat het veel minder grondstoffen zou verbruiken. Al heb je er wel heel wat energie voor nodig in de vorm van elektriciteit. Bovendien is dit proces nog nergens toegelaten in de wereld, al begint de belangstelling voor deze bijzondere manier van lijkbezorging wel toe te nemen, ondermeer bij onze noorderburen.

Bekijk de cryomatievideo :

Resomeren komt van het Griekse woord 'Resoma' wat letterlijk de wedergeboorte van het menselijk lichaam betekent. Het resomatieproces wordt ook wel de bio-crematie genoemd en werd speciaal ontwikkeld om de uitvaartsector milieuvriendelijker te maken. Tijdens het resomeren gaat het stoffelijk overschot 'verwateren' in plaats van verbranden.

De stoffelijke resten worden in de 'resomator' geplaatst. Door toevoeging van alkali (een bijtend zuur) en water, op een temperatuur van ongeveer 150° à 180° Celcius, verbreekt de verbinding tussen alle menselijke weefsels. Alle weefsel lost als het ware op in de vloeistof op deze temperatuur.

Het skelet of het beendergestel van het menselijke lichaam is, net zoals bij crematie, het enige dat overblijft na dit proces. Deze beenderresten worden verwerkt tot de witte as. Zo krijgt men een hoeveelheid as om in een urne te plaatsen. Na dit resomatieproces blijft er enkel vloeistof en minerale as over (slechts 3% van het menselijke lichaam). De wateroplossing van alle weefsels zou volgens de meeste resomatorleveranciers volledig steriel zijn.

Het grote verschil tussen resomatie en crematie zit in het energieverbruik. Het resomeren kost veel minder energie dan crematie. Dit ligt vooral aan het feit dat een crematieoven de temperatuur van tot 1.100° Celcius moet bereiken. Het resomeren gaat veel minder energie vragen om op te warmen en het heeft geen grondstoffen nodig zoals gas of andere natuurlijke bronnen om het vuur aan te maken, enkel water.

Verder blijkt het resomeren qua proces geheel hetzelfde. De afscheidsplechtigheid kan gehouden worden en men kan dan overgaan tot het resomeren. Net zoals we vandaag omgaan met de crematie. Het resomatieproces duurt ongeveer even lang als een crematie. Men kan dus perfect na de koffietafel of rouwmaaltijd beschikken over de asresten van de overledene. Hierin verandert er dus niets.

De asresten zijn na het resomeren veel fijner van materie. Ook zullen er iets meer asresten zijn als bij crematie. Ook is de as na het resomeren veel witter van kleur.

Bij dit bijzondere het resomeren komen er geen schadelijke stoffen vrij als dioxines en kwik, wat wel het geval is bij crematie. Dus een aanzienlijke vermindering in vervuiling van ons milieu. Het resomeren is uitgevonden door de Schotse Sandy Sullivan en is nog niet toegelaten in België.

Bekijk de resomatievideo :